કૌટુંબિક

ભરણપોષણ અરજી નમૂનો — BNSS કલમ 144 (જૂની CrPC કલમ 125)

છેલ્લે ચકાસ્યું: Read in English

ટૂંકો જવાબ

પોતાનું ભરણપોષણ કરવા અસમર્થ પત્ની, બાળક કે માતા-પિતા, પૂરતું સાધન હોવા છતાં ભરણપોષણ કરવામાં બેદરકારી કે ઇનકાર કરનાર વ્યક્તિ પાસેથી માસિક ભરણપોષણ અપાવવા મેજિસ્ટ્રેટને અરજી કરી શકે છે. 1 જુલાઈ 2024 થી આ અરજી BNSS ની કલમ 144 હેઠળ થાય છે, જે જૂની CrPC કલમ 125 ના સ્થાને છે. કેસ ચાલુ હોય ત્યારે વચગાળાનું ભરણપોષણ પણ માગી શકાય છે.

મુખ્ય મુદ્દા

કલમBNSS કલમ 144
જૂની કલમCrPC કલમ 125
કોણ માગી શકેપત્ની (ફરી લગ્ન ન કરનાર છૂટાછેડા લીધેલ પત્ની સહિત), સગીર બાળકો, પોતાનું ભરણપોષણ ન કરી શકતા બાળકો, અને માતા-પિતા
કોર્ટજ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ ફર્સ્ટ ક્લાસ, અથવા જ્યાં હોય ત્યાં ફેમિલી કોર્ટ
ક્યાં અરજી કરવીજ્યાં અરજદાર કે સામાવાળા રહેતા હોય, અથવા છેલ્લે સાથે રહ્યા હોય ત્યાં (BNSS કલમ 145)
મિલકતની વિગતબંને પક્ષે મિલકત અને જવાબદારીઓનું સોગંદનામું રજૂ કરવું (Rajnesh v. Neha, 2021)

આ નમૂનો ક્યારે વાપરવો

  • પતિ, પિતા કે પુત્ર પાસે પૂરતું સાધન હોવા છતાં અરજદારનું ભરણપોષણ કરવામાં બેદરકારી કે ઇનકાર કરતા હોય.
  • તાત્કાલિક મદદની જરૂર હોય — અરજી સાથે વચગાળાનું ભરણપોષણ માગી શકાય.

તૈયાર રાખવાના દસ્તાવેજો

  • સંબંધનો પુરાવો — લગ્ન પ્રમાણપત્ર, જન્મ પ્રમાણપત્ર
  • સામાવાળાની આવક અને મિલકતનો ઉપલબ્ધ પુરાવો
  • અરજદારના ખર્ચની વિગત — શાળાની ફી, ભાડું, દવાખાનાના બિલ
  • નિયત નમૂનામાં મિલકત અને જવાબદારીઓનું સોગંદનામું

દસ્તાવેજનું માળખું

  1. 1કોર્ટ અને પક્ષકારો. કોર્ટનું નામ, અરજી નંબર, અરજદાર(રો) અને સામાવાળા.
  2. 2કલમ. "ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા, 2023 ની કલમ 144 હેઠળ અરજી".
  3. 3સંબંધ. લગ્ન કે સંબંધની વિગત, અને બાળકો તથા તેમની ઉંમર.
  4. 4બેદરકારી કે ઇનકાર. સામાવાળાએ ક્યારથી અને કેવી રીતે ભરણપોષણ બંધ કર્યું.
  5. 5આવક અને જરૂરિયાત. સામાવાળાની આવક અને મિલકત; અરજદારની જરૂરિયાત અને પૂરતી આવક ન હોવી.
  6. 6પ્રાર્થના. અરજીની તારીખથી માસિક ભરણપોષણ, અને વચગાળાનું ભરણપોષણ.

નમૂનો

નામદાર [જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ ફર્સ્ટ ક્લાસ / પ્રિન્સિપાલ જજ, ફેમિલી કોર્ટ] સાહેબની કોર્ટ, [શહેર]

ફોજદારી પરચૂરણ અરજી નં. ___ / 2026
(ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા, 2023 ની કલમ 144 હેઠળ)

1. [પત્નીનું નામ], ઉંમર [ઉંમર] વર્ષ
2. [બાળકનું નામ], સગીર, તેમના માતા અને કુદરતી વાલી અરજદાર નં. 1 મારફતે
   બંને રહે. [સરનામું]                                    ... અરજદારો

વિરુદ્ધ

[પતિનું નામ], ઉંમર [ઉંમર] વર્ષ, રહે. [સરનામું]           ... સામાવાળા

ભરણપોષણ મેળવવા બાબતની અરજી

અરજદારો નમ્રતાપૂર્વક જણાવે છે કે,

1. અરજદાર નં. 1 ના લગ્ન સામાવાળા સાથે તારીખ [તારીખ] ના રોજ [સ્થળ] ખાતે [હિંદુ વિધિ / અન્ય] મુજબ થયેલ છે. આ લગ્નથી અરજદાર નં. 2 નો જન્મ તારીખ [તારીખ] ના રોજ થયેલ છે.

2. તારીખ [તારીખ] થી સામાવાળાએ અરજદારોનું ભરણપોષણ કરવામાં બેદરકારી દાખવી છે અને ઇનકાર કર્યો છે; અરજદારો હાલ [સરનામું] ખાતે રહે છે.

3. અરજદાર નં. 1 ને પોતાનું તથા બાળકનું ભરણપોષણ કરી શકે તેટલી કોઈ સ્વતંત્ર આવક નથી.

4. સામાવાળા [વ્યવસાય] તરીકે કામ કરે છે અને માસિક આશરે ₹[રકમ] કમાય છે, તે ઉપરાંત [અન્ય મિલકત / આવક] ધરાવે છે.

5. અરજદારોની ભાડું, ખોરાક, શિક્ષણ અને દવાખાનાના ખર્ચ સહિતની વાજબી માસિક જરૂરિયાત આશરે ₹[રકમ] છે.

6. અરજદારો [સ્થળ] ખાતે રહેતા હોવાથી આ નામદાર કોર્ટને હકૂમત છે (ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા, 2023 ની કલમ 145).

પ્રાર્થના

આથી અરજદારો નમ્રતાપૂર્વક પ્રાર્થના કરે છે કે,
(અ) સામાવાળાને આ અરજીની તારીખથી અરજદાર નં. 1 ને માસિક ₹[રકમ] અને અરજદાર નં. 2 ને માસિક ₹[રકમ] ભરણપોષણ ચૂકવવા હુકમ થવા વિનંતી છે.
(બ) અરજીના નિકાલ સુધી માસિક ₹[રકમ] વચગાળાનું ભરણપોષણ અપાવવા વિનંતી છે.
(ક) ન્યાયના હિતમાં અન્ય યોગ્ય હુકમ કરવા વિનંતી છે.

જે બદલ અરજદારો સદાય આભારી રહેશે.

સ્થળ: [શહેર]
તારીખ: [તારીખ]                                       અરજદારોના વકીલ

ડ્રાફ્ટિંગ માટે સૂચનો

  • અરજી સાથે જ મિલકત અને જવાબદારીઓનું સોગંદનામું રજૂ કરવું — Rajnesh v. Neha પછી કોર્ટ તેની અપેક્ષા રાખે છે.
  • અરજીની તારીખથી ભરણપોષણ માગવું; કોર્ટ સામાન્ય રીતે તે તારીખથી ભરણપોષણ આપે છે.
  • સામાવાળાની આવક જે પણ પુરાવા ઉપલબ્ધ હોય તેની સાથે જણાવવી — પગાર સ્લિપ, ITR, ધંધાના રેકોર્ડ, જીવનધોરણ.
  • 1 જુલાઈ 2024 પહેલાં CrPC કલમ 125 હેઠળ દાખલ થયેલ પડતર કેસો CrPC હેઠળ જ ચાલુ રહે છે.

મહત્વના ચુકાદા

  • Rajnesh v. Neha, (2021) 2 SCC 324 — મિલકત અને જવાબદારીઓનું સોગંદનામું ફરજિયાત; અરજીની તારીખથી ભરણપોષણ.
  • Chanmuniya v. Virendra Kumar Singh Kushwaha, (2011) 1 SCC 141 — ભરણપોષણના દાવા માટે "પત્ની" શબ્દનું વ્યાપક અર્થઘટન.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

ભરણપોષણ માટે BNSS ની કઈ કલમ લાગુ પડે?

ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા, 2023 ની કલમ 144, જે 1 જુલાઈ 2024 થી CrPC કલમ 125 ના સ્થાને છે.

શું નોકરી કરતી પત્ની ભરણપોષણ માગી શકે?

થોડી આવક હોવાથી દાવો આપોઆપ બંધ થતો નથી. મુદ્દો એ છે કે પતિના સાધનને ધ્યાનમાં લેતાં પત્નીની આવક વાજબી જીવનધોરણ મુજબ પોતાનું ભરણપોષણ કરવા પૂરતી છે કે નહીં.

ભરણપોષણ કઈ તારીખથી મળે?

કોર્ટ હુકમની તારીખથી કે અરજીની તારીખથી ભરણપોષણ આપી શકે; સુપ્રીમ કોર્ટે Rajnesh v. Neha માં અરજીની તારીખથી ભરણપોષણ આપવા નિર્દેશ કર્યો છે.

શું માતા-પિતા સંતાનો પાસેથી ભરણપોષણ માગી શકે?

હા. પોતાનું ભરણપોષણ ન કરી શકતા પિતા કે માતા પૂરતું સાધન ધરાવતા પુત્ર કે પુત્રી પાસેથી ભરણપોષણ માગી શકે છે.

Vakilis વિશે

Vakilis વકીલોને કેવી રીતે મદદ કરે છે

Vakilis ભારતના વકીલો માટેની AI કાનૂની ડ્રાફ્ટિંગ અને કેસ મેનેજમેન્ટ એપ છે. તે કેસની હકીકત પરથી કોર્ટ માટે તૈયાર પહેલો મુસદ્દો બનાવે છે અને દરેક કેસ, મુદત અને દસ્તાવેજ એક જ જગ્યાએ રાખે છે — જેથી ટાઇપિંગ અને મુદતો યાદ રાખવામાં ઓછો અને દલીલો પર વધુ સમય આપી શકો.

  • 50+ નમૂનામાં AI ડ્રાફ્ટિંગજામીન, આગોતરા જામીન, ક્વોશિંગ, દાવો, લેખિત જવાબ, નોટિસ અને વધુ — તમારી હકીકત પરથી કોર્ટનું મથાળું, કારણો અને પ્રાર્થના સાથે મુસદ્દો, Word કે PDF માં ડાઉનલોડ.
  • BNS / BNSS મુજબગુનાની તારીખ ચકાસીને નવા ફોજદારી કાયદાની કલમો લખે છે, અને જૂના ગુના માટે IPC અને CrPC ની કલમો રાખે છે.
  • ગુજરાતી અને અંગ્રેજીમુસદ્દાની ભાષા પસંદ કરો, અને હકીકત ટાઇપ કરવાને બદલે ગુજરાતી, હિન્દી કે અંગ્રેજીમાં બોલીને લખાવો.
  • કેસ ડાયરી અને મુદત રિમાઇન્ડરદરેક કેસ, અસીલ અને આગામી મુદત એક જ જગ્યાએ, અને દરેક મુદતના આગલા દિવસે ઈમેલ રિમાઇન્ડર.
  • દસ્તાવેજો માટે AIહુકમ, FIR અને કરાર અપલોડ કરી સારાંશ મેળવો, અને ફકરાના સંદર્ભ સાથે પ્રશ્નોના જવાબ મેળવો.
  • આખી ચેમ્બર માટે એક વર્કસ્પેસજુનિયર અને સ્ટાફને રોલ મુજબ ઍક્સેસ સાથે ઉમેરો. તમારી ફાઇલો ભારતમાંના સર્વર પર રહે છે.

કિંમત: સોલો ₹199/મહિને અથવા ₹1,999/વર્ષ · ચેમ્બર (10 સભ્યો સુધી) ₹999/મહિને · 14 દિવસ મફત ટ્રાયલ, ક્રેડિટ કાર્ડ વગર

કાયદાનું સત્તાવાર લખાણ

આ નમૂનો વકીલો માટે શરૂઆતનો મુસદ્દો છે, કાનૂની સલાહ નથી. દાખલ કરતાં પહેલાં હકીકત, તાજેતરના કાયદા અને કોર્ટની પ્રથા મુજબ ફેરફાર કરવો.